Rano w Czamale

Rano 1 sierpnia wydawało się, że idzie kolejny morderczy, słoneczny dzień. Rzut oka na niebo, nieskazitelny głęboki błękit budził zaufanie. Teraz tylko szybko ustawić teleskop, zanim temperatura znowu dojdzie w cieniu do 45 °C. Zanim piekielny Ałtajski żar wyssie z ciała wszelką wolę do działania. Zanim wyjdzie znad góry to wielkie, ciężkie Słońce, pięć tysięcy kilometrów od domu.

Obóz obserwacyjny w zielonej dolinie w okolicach Czamału
Nasz obóz obserwacyjny w okolicach Czamału.

Na polu znalazłem ciężki wał korbowy, od czegoś co równie dobrze mogło być czołgiem jak i rosyjską maszyną rolniczą, z piękną zębatką idealnie pasująca jako platforma do mojego montażu paralaktycznego. Szczęśliwie teleskop, i napęd przetrwały podróż transsyberyjską koleją.

Montaż teleskopu ustawiony na ciężkim wale korbowym
Rosyjski wał korbowy w roli statywu.
Sprzęt obserwacyjny osłonięty przed Słońcem w obozie w Ałtaju
Prowizoryczne osłony chroniące sprzęt obserwacyjny przed Słońcem.

Na obozowisku obserwacyjnym powoli rozbija się reszta uczestników wyprawy, w sumie ponad 40 osób. Najstarszy ma 78 lat, najmłodszy 6. Najliczniejsza taka wyprawa z Polski. Tymczasem od północy nadciągają chmury, temperatura spada do 37 °C. Patrzymy z niepokojem w niebo. Ktoś stawia Polską flagę, wierzymy że się uda. Aczkolwiek teraz, to już jak rzut monetą.

Uczestnicy wyprawy i sprzęt obserwacyjny w obozie w Ałtaju
Nasz obóz niemal w komplecie.

Pierwszy kontakt

Punktualnie o 9.50 UT (16.50 czasu miejscowego) Księżyc nachodzi na tarczę Słońca. Od tego momentu zaczyna się zaćmienie częściowe. Zachmurzenie rośnie, a my siedzimy już jak na szpilkach.

Początek częściowej fazy zaćmienia Słońca
Początek zaćmienia · F 1300 mm · f/13 · 1/500 s.

Teleskop już ostygł na tyle, że można na obudowie położyć rękę, wcześniej było to w zasadzie niemożliwe.

Chmury

Odliczamy minuty do fazy całkowitej. Robi się powoli nerwowo, bo wraz ze spadkiem temperatury kondensują się brzydkie chmury warstwowe. Duch w narodzie nie ginie, ale gołym okiem już widać, że nasze szanse gwałtownie spadają.

Wąski sierp Słońca podczas fazy częściowej zaćmienia
Ostatnie zdjęcie fazy częściowej przed zasłonięciem Słońca przez chmury · F 1300 mm · f/13 · 1/250 s.

Sytuacja stała się całkowicie jasna dopiero na siedem minut przed zaćmieniem. Nie uda się! Takiej chmury jaka się wytworzyła nic już nie przegoni w te kilka minut. Odczepiam aparat od teleskopu i robię zdjęcia okolicy. Jest nawet ciekawie, zaczyna grzmieć i błyskać. Temperatura ok. 25 °C. Czekam aż ta cała woda z nieba na nas spadnie.

Chmury zasłaniające niebo nad teleskopem przed fazą całkowitą
Siedem minut przed fazą całkowitą.

Faza całkowita

Summa summarum burza przechodzi sąsiednią doliną. Słońce znika w końcu gdzieś w chmurach nad nami. Zapada ciemność i jedyne co możemy podziwiać to smugi światła przebijające się przez dziury w niebie.

Dolina w Ałtaju pogrążona w ciemności podczas zaćmienia Słońca, z zachmurzonym niebem nad horyzontem
Faza całkowita — Słońce zasłonięte przez chmury.

Mija ponad 20 minut, zanim ten potwór znika, odparowany promieniami Gwiazdy. Automatyzm obserwatora zwycięża. Ręka sama sięga po notes.

Częściowo zaćmione Słońce widoczne przez chmury po fazie całkowitej
Pierwsza chwila ze Słońcem. Niestety ponad 20 minut za późno!

Na koniec

Całe szczęście, że zaćmienie Słońca, to jeszcze nie koniec świata :) Już tego samego wieczoru, przy niezastąpionej „Syberyjskiej Koronie”, ustaliliśmy wstępne plany na kolejną wyprawę za rok, do Chin.